ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્રાંતિ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. શહેરોથી લઈને ગામડાં સુધી UPI નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. પરંતુ ઘણીવાર નેટવર્ક સમસ્યા, ડેટા પેક ખતમ થવું અથવા સ્માર્ટફોન ન હોવાને કારણે ટ્રાન્ઝેક્શન અટકી જાય છે. શું તમે જાણો છો કે હવે ઇન્ટરનેટ વગર પણ UPI દ્વારા પૈસા મોકલી શકાય છે? હા, આ સંપૂર્ણપણે શક્ય છે અને તે પણ માત્ર 1 મિનિટમાં.
આ લેખમાં અમે વિગતે સમજશું કે ઇન્ટરનેટ વગર UPI પેમેન્ટ કેવી રીતે કરવું, કયો કોડ ઉપયોગમાં લેવાય છે, તેની મર્યાદા શું છે અને આ સેવા કોના માટે સૌથી વધુ ઉપયોગી છે.
ઇન્ટરનેટ વગર UPI કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
UPI નો ઓફલાઇન મોડ USSD ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે. USSD એટલે Unstructured Supplementary Service Data. આ ટેક્નોલોજી મોબાઇલ નેટવર્ક દ્વારા કામ કરે છે અને તેમાં ઇન્ટરનેટ ડેટાની જરૂર નથી. એટલે કે જો તમારા મોબાઇલમાં સામાન્ય સિગ્નલ હોય તો તમે ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકો છો.
NPCI દ્વારા શરૂ કરાયેલી આ સેવા ખાસ કરીને તે લોકો માટે છે જે ફીચર ફોનનો ઉપયોગ કરે છે અથવા જ્યાં ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી નબળી હોય છે.
કયો કોડ ડાયલ કરવો?
ઓફલાઇન UPI પેમેન્ટ માટે તમારા મોબાઇલમાંથી *99# ડાયલ કરો. આ સર્વિસ તમામ મુખ્ય બેંકો માટે ઉપલબ્ધ છે. ડાયલ કર્યા પછી સ્ક્રીન પર મેનૂ ખુલશે જેમાં વિવિધ વિકલ્પો મળશે.
આ સેવા માટે સ્માર્ટફોન જરૂરી નથી. સામાન્ય કીપેડ ફોનથી પણ આ કોડ કાર્ય કરે છે.
ઓફલાઇન UPI દ્વારા પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા
સૌપ્રથમ તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર પરથી *99# ડાયલ કરો.
ભાષા પસંદ કરો.
મેનૂમાંથી Send Money વિકલ્પ પસંદ કરો.
પૈસા મોકલવા માટે નીચેના વિકલ્પોમાંથી એક પસંદ કરો:
UPI ID
મોબાઇલ નંબર
બેંક એકાઉન્ટ અને IFSC કોડ
પછી ટ્રાન્સફર કરવાની રકમ દાખલ કરો.
UPI PIN દાખલ કરો.
ટ્રાન્ઝેક્શન કન્ફર્મ કરો.
થોડા જ સેકન્ડમાં તમને SMS દ્વારા કન્ફર્મેશન મળશે.
આ સેવા માટે શું જરૂરી છે?
• તમારું બેંક એકાઉન્ટ UPI સાથે રજિસ્ટર્ડ હોવું જોઈએ
• મોબાઇલ નંબર બેંક એકાઉન્ટ સાથે જોડાયેલો હોવો જોઈએ
• UPI PIN પહેલેથી સેટ કરેલો હોવો જોઈએ
• GSM નેટવર્ક ઉપલબ્ધ હોવું જોઈએ
ઇન્ટરનેટ અથવા મોબાઇલ ડેટાની જરૂર નથી.
ઓફલાઇન UPI ની મર્યાદા શું છે?
દર ટ્રાન્ઝેક્શન માટે નક્કી મર્યાદા હોય છે. સામાન્ય રીતે એક ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ₹5,000 સુધીની મર્યાદા હોઈ શકે છે, પરંતુ બેંક મુજબ બદલાઈ શકે છે. દિવસની કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન મર્યાદા પણ નક્કી હોય છે.
USSD ઉપયોગ માટે મોબાઇલ ઓપરેટર દ્વારા નાની ફી લાગી શકે છે.
ઓફલાઇન UPI ના મુખ્ય ફાયદા
• ઇન્ટરનેટ વગર પણ ટ્રાન્ઝેક્શન શક્ય
• ફીચર ફોનથી ઉપયોગ કરી શકાય
• નેટવર્ક નબળું હોય ત્યારે ઉપયોગી
• ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે અત્યંત ફાયદાકારક
• ઝડપી અને સુરક્ષિત પ્રક્રિયા
આ સુવિધા ખાસ કરીને ઇમરજન્સી પરિસ્થિતિમાં ખૂબ ઉપયોગી બને છે, જેમ કે ડેટા બંધ થઈ જવું અથવા WiFi ઉપલબ્ધ ન હોવું.
કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે?
UPI PIN ક્યારેય કોઈ સાથે શેર ન કરો.
ખોટો PIN વારંવાર દાખલ કરવાથી સર્વિસ બ્લોક થઈ શકે છે.
માત્ર સત્તાવાર કોડ *99# જ ઉપયોગમાં લો.
ટ્રાન્ઝેક્શન પહેલાં વિગતો સારી રીતે ચકાસો.
સુરક્ષા માટે હંમેશા સાવચેત રહો અને અજાણ્યા નંબર પર વિશ્વાસ ન કરો.
કોણ માટે સૌથી વધુ ઉપયોગી?
ફીચર ફોન વપરાશકર્તાઓ
ગામડાં અને નેટવર્ક નબળા વિસ્તારો
વરિષ્ઠ નાગરિકો
ડેટા પેક વગરના વપરાશકર્તાઓ
ડિજિટલ ઈન્ડિયા અભિયાન હેઠળ આ સેવા લાખો લોકો માટે લાભદાયી બની છે.
ઓફલાઇન UPI અને સામાન્ય UPI વચ્ચે શું તફાવત છે?
સામાન્ય UPI માટે ઇન્ટરનેટ જરૂરી છે અને એપ દ્વારા કાર્ય કરે છે.
ઓફલાઇન UPI USSD આધારિત છે અને કોડ ડાયલ કરીને કાર્ય કરે છે.
બન્નેમાં સુરક્ષા સ્તર ઊંચું છે અને PIN આધારિત વેરિફિકેશન થાય છે.
પરંતુ ઓફલાઇન મોડમાં ફીચર્સ મર્યાદિત હોઈ શકે છે.
Conclusion
ઇન્ટરનેટ વગર UPI પેમેન્ટ હવે સંપૂર્ણપણે શક્ય છે. માત્ર *99# ડાયલ કરીને તમે એક મિનિટમાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરી શકો છો. નેટવર્ક સમસ્યા કે ડેટા ખતમ થઈ જાય ત્યારે આ સેવા ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. જો તમે હજુ સુધી આ સુવિધાનો ઉપયોગ નથી કર્યો, તો જરૂર અજમાવો અને ઇમરજન્સી માટે તૈયાર રહો.
ડિજિટલ પેમેન્ટ હવે દરેક માટે સરળ બની ગયું છે, ભલે ઇન્ટરનેટ હોય કે ન હોય.
Disclaimer: ટ્રાન્ઝેક્શન મર્યાદા અને ચાર્જ બેંક અને મોબાઇલ ઓપરેટર મુજબ બદલાઈ શકે છે. વધુ માહિતી માટે તમારી બેંકની સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા તપાસો.
